درمان خس خس کردن مرغ و خروس
درمان خانگی خس خس مرغ و خروس
خس خس در مرغ ها و خروس ها معمولا به عنوان یکی از نشانه های مشکلات تنفسی است. البته این عارضه میتواند ناشی از عوامل متعددی از جمله عفونت های باکتریایی، ویروسی، قارچی، آلرژی ها یا حتی عوامل محیطی مانند گرد و غبار و تهویه نامناسب باشد. تشخیص دقیق علت و درمان به موقع از اهمیت بالایی برخوردار است، زیرا این مشکل میتواند به راحتی به کل گله سرایت کرده و باعث خسارات اقتصادی شود.
علت خس خس مرغ و خروس
عوامل مختلفی میتواند منجر به بروز خس خس در مرغ و خروس شود که عبارتند از:
۱. عفونت های تنفسی: یکی از شایع ترین دلایل خس خس در مرغ و خروس، بیماری تنفسی مزمن است که توسط مایکوپلاسما گالی سپتیکوم ایجاد میشود. این باکتری از طریق تماس مستقیم، هوا یا تخم های آلوده منتقل میشود. علائم این بیماری شامل خس خس، ترشحات بینی، تورم سینوس ها، کاهش اشتها و افت وزن میباشد. جهت درمان میتوانید با تایید و تجویز دامپزشک از آنتی بیوتیک هایی مانند تیامولین یا تتراسایکلین استفاده کنید. لازم به ذکر است عفونت های ثانویه باکتریایی مانند کلی بابیلون نیز میتوانند شرایط را وخیم تر کنند.
۲. برونشیت عفونی: برونشیت عفونی طیور یک بیماری حاد ویروسی با سرایت بالا در جوجه ها است که به ویژه بت علائمی چون ضایعات نایی، سرفه و عطسه شناخته میشود. این ویروس از خانواده کرونا ویروس بوده و مشکلاتی نظیر ضایعات تنفسی، التهابات کلیوی، اختلالات تولید مثلی و کاهش وزن را به همراه دارد. این بیماری خسارت زیادی به صنعت پرورش مرغ وارد میکند و با وجود واکسیناسیون گسترده، همچنان شیوع گسترده ای دارد. برونشیت با تخریب بافت ریه، ظرفیت تنفسی پرنده را کاهش داده و متابولیسم و رشد آن را مختل میکند.علایم این بیماری عطسه و سرفه، آبریزش بینی، خس خس و خروپف، تورم پلک و ترشح اشک میباشد. برای درمان خانگی برونشیت عفونی میتوانید از موارد زیر استفاده نمایید.
_ محیط زندگی طیور را کاملا تمیز کنید و با آب گرم شست و شو دهید.
_ به جای آب معمولی، شربت عسل و آبلیمو (عسل و آب لیمو به نسبت مساوی در آب جوشیده خنک) در اختیار طیور قرار دهید.
_ استفاده از مولتی ویتامین محلول در آب آشامیدنی نیز به بهبود سریع تر کمک میکند.
۳. ذات الریه قارچی: آسپرژیلوس یک بیماری قارچی است گه میتواند تمام پرندگان، از جمله ماکیان، کبوتر ها، قناری ها و حتی حیوانات و انسان ها را تحت تاثیر قرار دهد. این بیماری در جوجه ها به صورت حاد و در پرندگان بالغ به صورت مزمن بروز میکند. علائم این بیماری عبارتند از دشواری تنفس، تنفس با دهان باز، کاهش اشتها و در موارد شدید فلجی و تشنج. البته در مرغ و خروس بالغ مشکلات تنفسی، کاهش مصرف غذا و در برخی موارد پوست آبی یا تیره نیز به میخورد. مرگ و میر در جوجه ها بین ۵ تا ۲۰ درصد و گاهی تا ۵۰ درصد میرسد. این بیماری توسط قارچ آسپرژیلوس ایجاد میشود که در محیط های گرم و مرطوب مانند فضولات، خاک اره، پوشال و حتی غذا و آب رشد میکند. جهت پیشگیری، محیط پرورش باید کاملا تمیز و خشک باشد. غذا و آب از نظر آلودگی باید به دقت بررسی شوند.
۴. ویروس ها: نیوکاسل نیز ویروسی است که خس خس و علایم عصبی را به همراه دارد. این بیماری درمان خاصی ندارد، اما پیشگیری از طریق واکسیناسیون الزامی است. ویروسی بسیار خطرناک که خس خس، سرفه، کاهش تولید تخم و مرگ و میر بالا را به دنبال دارد.
۵. وجود گرد و غبار در بستر: وجود گرد و غبار زیاد در بستر یا غذای آلوده میتواند موجب تحریک دستگاه تنفسی شود. همچنین رطوبت بالا یا تهویه نامناسب منجر به رشد عوامل بیماری زا میشود.
۶. آلودگی های انگلی: کرم هایی که در ریه ها یا نای مستقر میشوند و تنفس را دشوار میکنند جهت درمان باید از داروهای ضد انگلی مانند آیورمکتین تحت نظ دامپزشک استفاده شود.
۷. تغذیه نامناسب و کمبود ویتامین ها: کمبود ویتامین A باعث عملکرد غشاهای مخاطی و مستعد شدن طیور به عفونت های تنفسی میشود. جهت درمان میتوانید از مکمل های ویتامینی A در جیره غذایی استفاده کنید.
درمان خانگی خس خس مرغ و خروس
جهت درمان این عارضه میتوانید از موارد زیر استفاده کنید که عبارتند از:
_ بخور اکالیپتوس میتواند به باز شدن مجاری تنفسی کمک کند. کافی است یک ظرف بخار در نزدیکی قفس قرار دهید، بدون تماس مستقیم با پرندگان.
_ مخلوطی از عسل و زنجبیل و آب گرم به عنوان تقویت کننده سیستم ایمنی مفید است این محلول را میتوانید با سرنگ به پرنده بیمار دهید.
_ همچنین میتوانید برای درمان خس خس در مرغ و خروس، از یک روش خانگی دیگری استفاده کنید. ابتدا مقداری آب جوش ولرم را با کمی نمک و آب لیمو ترش تازه مخلوط کنید. این ترکیب را به آرامی در حلق پرنده بریزید. سپس گردن پرنده را به سمت پایین نگه دارید تا محتویات اضافی از حلق خارج شود. پس از این مرحله ترکیبی از سیر تازه رنده شده، سرکه سیب طبیعی، کمی زردچوبه و زنجبیل آماده کنید. این مخلوط را به آرامی در حلق پرنده بریزید. این کار را یک روز در میان انجام دهید. در روزهایی که از مخلوط بالا استفاده نمیکنید، یک تکه کوچک سیر را مستقیما در حلق پرنده قرار دهید. این کار به تقویت سیستم ایمنی و کاهش عفونت کمک میکند.
داروی خس خس مرغ و خروس
برای عفونت های باکتریایی، از آنتی بیوتیک هایی مانند داکسی سایکلون یا انروفلوکساسین استفاده کنید. دوره درمان باید کامل شود تا از مقاومت دارویی جلوگیری شود. برای مقابله با کرم های ریوی، داروهای ضد انگلی نظیر ایورمکتین تجویز میشود. همچنین مکمل های ویتامینی به ویژه ویتامین A و D به بازسازی غشاهای مخاطی و تقویت سیستم ایمنی کمک میکنند.
بهبود شرایط محیط نگهداری
_ اطمینان حاصل کنید که هوای تازه به اندازه کافی وارد فضای نگهداری شود. استفاده از تهویه مکانیکی در سالن های بسته توصیه میشود.
_ بستر را مرتبا تعویض کنید و از موادی مانند کاه یا پوشال استفاده کنید.
_ دمای ایده آل برای مرغ و خروس بین ۱۸ تا ۲۴ درجه سانتی گراد است. رطوبت محیط نیز باید حدود ۵۰ تا ۶۰ درصد باشد.
جهت کسب اطلاعات بیشتر در مورد انواع تخم نطفه دار مانند تخم نطفه دار مرغ گوشتی و تخم نطفه دار مرغ با کارشناسان شرکت رویال طیور در ارتباط باشید.