مدیریت و نحوه تولید تخم مرغ

1. مدیریت و نحوه تولید تخم مرغ
2. نقش نور در تخم گذاری
3. موارد قابل توجه و مهم در تخم گذاری گله های مولد 
4. تخم مرغ و با پوسته غیر طبیعی و دلیل تشکیل آن
5. پرورش مرغ تخم گذار دو زرده
6. بهترین مرغ نژاد بومی دو زرده
7. زمان تولید تخم مرغ دو زرده مرغ ها 
8. عوامل موثر در تخم مرغ دو زرده گذاشتن مرغ ها 
9. تولید تخم مرغ با رنگ زرده کم یا زیاد 
10. عوامل موثر بر کیفیت آلبومین تخم مرغ
11. لکه های خون در تخم مرغ
12. لکه های گوشتی در تخم مرغ
13. درآمد تولید تخم مرغ

در این مقاله قصد داریم به موضوع مهم مدیریت و نحوه تولید تخم‌مرغ اشاره کنیم، این موضوع از حائز اهمیت ترین موضوعات میباشد. با ما همراه باشید.
مرغ های تخمگذار دوره پرورش طولانی تری نسبت به مرغ های گوشتی دارند و برنامه مدیریتی آن ها فرق می‌کند. در حقیقت مرغ های تخمگذار دوره پرورش حساس تری دارند و برای رسیدن به حداکثر راندمان بایستی مرغدار به خوبی بتواند نور، دما، تغذیه و سایر 
فاکتورها را در داخل سالن مدیریت کند. یکی از گام های اولیه مدیریت مرغ های تخمگذار، مدیریت وزن بدن آن ها میباشد. مخصوصا قبل از بلوغ باید وزن جوجه ها متعادل باشد. به عنوان مثال جوجه ها در سن ۷ روزگی باید به دو برابر وزن برسند. از ۸ الی ۱۰ هفتگی نیز که به دوره رشد معروف است، رشد جوجه ها سرعت چشمگیری دارد. تمامی کارهای مدیریتی که مرغدار در این محدوده زمانی اجرا خواهند کرد، نقش تعیین کننده ای بر تخمگذاری مرغ ها در آینده خواهد داشت.

نقش نور در تخمگذاری

نور جزو مهم ترین و اصلی ترین فاکتورها برای تولید تخم‌مرغ میباشد. پولت های جوان قبل از شروع به تخمگذاری باید تحت یک برنامه منظم نوردهی شوند که به این مرحله تحریک نوری می‌گویند. اگر تحریک نوری دیر به عمل بیانجامد مرغ ها دیرتر وارد پروسه تخمگذاری میشوند و این یعنی افزایش هزینه های تولید و کاهش شدید سود. همچنین اگر تحریک نوری زودتر اعمال شود، مرغ ها دچار بلوغ زودرس شده و تخم مرغ هایی با سایز ریز تولید میکنند که این نوع تخم‌مرغ ها نیز با قیمت پایین تری خرید میشوند. بنابراین این نقش نور در تولید تخم‌ مرغ بسیار مهم است. 

موارد قابل توجه در کنترل گله های تخمگذار و تولید تخم مرغ با کیفیت

مهم ترین جنبه های مدیریتی در داخل سالن مرغداری های تخمگذار شامل کنترل و پیشگیری از بیماری ها، تراکم سالن، دما، رطوبت، تعداد آبخوری و دانخوری و نوع تغذیه میباشد. جوجه ها باید تحت نظر دامپزشک و به موقع در برابر بیماری های شایع طیور واکسینه شوند. بیماری ها از جمله فاکتورهای مهمی است که بر تخمگذاری مرغ و حتی کیفیت تخم‌مرغ تولید شده تاثیرگذار میباشد. بنابراین مرغدار باید طیور خود را در برابر بیماری ها ایمن کرده باشد. البته رعایت بهداشت محیط سالن و ضدعفونی اصولی سالن و تجهیزات داخل آن تاثیر زیادی بر سلامت گله دارد. همچنین اگر تراکم مرغ ها در داخل سالن زیاد باشد، طیور دچار استرس شده و در نتیجه تخمگذاری آن ها قطع می‌شود. دما نیز باعث ایجاد استرس می‌شود. در گله های تخمگذار معمولا تخم مرغ ها در نوبت صبح جمع آوری میشوند. همجنین ساعات تخمگذاری بیشتر مرغ ها صبح هنگام (۵ الی۶ ساعت بعد از طلوع آفتاب) میباشد. بهتر است که تخم مرغ ها صبح هنگام جمع آوری شوند. در زمان جمع آوری اگر بر روی تخم ها فضله دیده میشود باید آن را تمیز نمود. البته در گله های مادر معمولا از این نوع تخم های نطفه دار کنار گذاشته میشوند. همچنین پوشال داخل لانه ها باید به صورت دوره ای تعویض شود. مخصوصا اگر مشاهده نمودید که داخل لانه با فضله کثیف شده حتما نسبت به تعویض پوشال آن اقدام نمایید. علاوه بر این اگر مشاهده کردی که مرغ ها بر روی بستر سالن تخمگذاری می‌کنند باید سریعا این عادت آن ها را تغییر دهید. برای تغییر این عادت تعداد لانه های تخمگذاری را افزایش دهید. داخل لانه باید راحت باشد. در داخل لانه از تخم مرغ پلاستیکی و یا معمولی استفاده کنید تا مرغ ها به تخمگذاری در لانه تشویق شوند.

تخم مرغ با پوسته غیر طبیعی و دلایل آن

گاهی اوقات برخی اعمال های مدیریتی باعث ایجاد تخم مرغ هایی با پوسته غیرطبیعی می‌شود. این نوع تخم مرغ ها نیز بازار پسند نیستند و هر چه سریع تر باید نسبت به رفع این مشکل اقدام نمود. تخم مرغ با دانه های برجسته روی پوسته این عارضه در نژادها و سنین مختلف گله متغیر است. ممکن است یک مرغ مدت ها تخم هایی با دانه های برجسته تولید کند و میزان این برجستگی ها نیز یکسان باشد. این عارضه هیچ ارتباطی به ارگانیزم های بیماری زا ندارد. ولی در ارتباط به ذرات کربنات کلسیم چسبیده روی پوسته است. کیفیت این پوسته ها به خاطر دانه های برجسته و یا حفره های روی آن کم است. مصرف ویتامین D3 به میزان بالا در جیره غذایی موجب افزایش این عارضه میگردد. در خالی که میزان کلسیم جیره ارتباطی با این عارضه ندارد. تخم مرغ با پوسته روزنه دار گاهی وجود خطوط نیمه شفاف یا روزنه روی تخم مرغ ها شایع می‌شود. معمولا این نوع تخم مرغ ها دارای استحکام و وزن مخصوص کمتری هستند‌. بعضی از آن ها دارای خراشی بسیار کوچکی بوده که آب به سرعت از این خراشی ها خارج گردد و به این ترتیب در آن ناحیه پوسته استحکام کم میشود‌. برای کم کردن این مواد روش خاصی شناخته نشده است. تخم مرغ های بد شکل عموما به عنوان ضرر اقتصادی محسوب می‌شود. تعداد مرغ های داخل قفس با تعداد تولید این گونه تخم مرغ ها به هنگام صبح گذاشته میشوند و هنگام شیوع بیماری های برونشیت عفونی و نیوکاسل نیز تولید می‌گردند. تخم مرغ هایی با پوسته شیار دار (برآمدگی موازی) اگر در هنگام شکل گیری پوسته در اویدوکت تراکم مرغ ها در قفس زیاد باشد موارد وقوع تخم مرغ ها با پوسته شیاردار (با برآمدگی موازی) بیشتر می‌شود.

پرورش مرغ تخم گذار دو زرده

تولید تخم مرغ های دو زرده رویداد نادری است که به دلایل مختلف می‌تواند روی دهد. بعضی دانشمندان می‌گویند که تخم مرغ های دو زرده در شروع تولید تخم مرغ ممکن است مقداری به خاطر تحریک نوری بیش از حد باشد. در حالی که تولید این تخم مرغ های دو زرده در اواخر دوره تولید می‌تواند به خاطر فقدان نور کافی باشد.

بهترین نژادهای مرغ بومی دو زرده

هیچ نژاد مرغ خاصی وجود ندارد که فقط تخم مرغ هایی با زرده دوتایی بگذارد. گاهی اوقات هنگامی که تخمدان پرندگان دو تخمک همزمان آزاد میکند، تخم دو زرده تولید می‌شوند  و این پدیده بیشتر در مرغ های جوان که تازه تخمگذار شده اند اتفاق می افتد. لذا احتمال تولید تخم مرغ دو زرده برای هر نژادی وجود دارد. مخصوصا در نژادهایی مثل رود آیلند قرمز، لگهرن، ساسکس و لوهمن که تخمگذاری بالایی دارند این پدیده بیشتر اتفاق می افتد.

زمان تولید تخم دو زرده مرغ ها

تخم مرغ های دو زرده بیشتر زمانی تولید می‌شوند که تخمدان مرغ ها کنترل مناسبی بر آزادسازی تخمک ها ندارد. معمولا اوایل جوانی قبل از بلوغ و در زمان پیری این اتفاق بیشتر برای مرغ ها می افتد. میتوان گفت که تولید تخم مرغ دو زرده تا حدودی شبیه به فرایند دو قلو زایی در انسان میباشد. فرآیند تولید تخم مرغ کمی طولانی و زمان بر بوده و هر مرغ به طور متوسط برای تخمگذاری به بیش از ۲۴ ساعت زمان نیاز دارد. برای شروع تخمگذاری، مرغ ها باید در معرض نور قرار بگیرند. سپس تابش نور از طریق یک غده در چشمان آن ها باعث تحریک تخمدان و آزادسازی تخمک ها یا همان زرده میشود‌. هر زرده تخم مرغ به عنوان سلول فولیکولی در تخمدان مرغ رها می‌شود. هنگامی هنگامی یک فولیکول از تخمدان آزاد میشود، به قسمت قارچی شکل میرسد. اینجا مکانی است که سلول های اسپرم خروس جمع می‌شوند و لقاح نیز در این قسمت اتفاق می افتد. سپس زرده به ماگنوم میرسد که در آن لایه های آلبومین (بخشی از سفید تخم‌ مرغ) اضافه میشود. قسمت بعدی مجرای تخمک، ایستموس است که در آن آب و آلبومین بیشتری اضافه میشود و تخم مرغ توسط دو غشا پروتئین رشته ای پوشیده می‌شود. سپس تخمک به غده پوسته ساز میرسد و پوسته کلسیم سخت را به دست می آورد. سرانجام، مرغ تپ گذاری می‌کند. مرغ های جوان گاهی اوقات به سرعت و از طریق تخمدان، دو فولیکول ترشح میکنند. وقتی هر دو آن ها در مجرای تخمک قرار داشته باشند، در همان پوسته محبوس میشوند که منجر به تخمک دو زرده می‌شود. تخم مرغ های دو زرده برای جوجه کشی مناسب نیستند، حتی اکر بخواهید با دستگاه جوجه کشی حرفه ای از این نوع تخم های نطفه دار جوجه کشی کنید به نتیجه نخواهید رسید. چرا که در درون تخم مرغ های دو زرده فضای کافی برای دو جنین وجود ندارد و آن ها به کیسه هوا دسترسی نخواهند داشت و در نتیجه خفه خواهند شد.

عوامل موثر در تخم دو زرده گذاشتن مرغ

عوامل مختلفی از جمله ژنتیک، شرایط نگهداری و تغذیه بر تخمدان مرغ ها تاثیرگذار بوده و در نتیجه آن ممکن است تخم مرغ های دو زرده تولید شوند. هم اکنون در برخی مناطق مرغداران سعی می‌کنند که با یک نوع جیره غذایی خاص، مرغ ها را وادار به تولید تخم مرغ دو زرده کنند. گفته می‌شود که دان مخصوص این نوع مرغداری ها از پودر سویا، نان خشک، چرم گیاه و برنج به دست می آید. مرغ ها در اثر خوردن این دان می‌توانند با درصد بیشتری تخم مرغ دو زرده تولید کنند ولی صحت و سقم این ماجرا تایید شده نیست. کیفیت تخم مرغ دو زرده و ارزش غذایی آن بیشتر از نوع معمولی میباشد که این امر کاملا طبیعی است. چون زرده تخم مرغ حاوی مواد مغذی زیادی میباشد.  

تولید تخم مرغ با زرده کم رنگ یا پر رنگ

نوسانات رنگ زرده را می‌توان توسط شاخص رنگ زرده متفاوت است بعضی زرده روشن و بعضی دیگر زرده تیر را ترجیح می‌دهند. در اکثر موارد برای تولید تخم مرغ با زرده خاص جیره غذایی تغییر داده میشود‌. تعداد زیادی از تخم‌مرغ ها برای مصارف مخصوص غذایی تغییر داده می‌شود. تعداد زیادی از تخم مرغ ها برای مصارف مخصوص غذایی خشک و یا منجمد می‌گردند. برای تهیه این گونه محصولات تخم مرغ ها را در ظروف مخصوص ریخته و در آنجا سفیده و زرده از هم جدا می‌شوند و چون برای تولید رشته مخصوصی سوپ و ماکارونی و یا محصولات مشابه مقدار زیادی تخم مرغ به کار می‌رود از این رو رنگ زرد تیره مورد نیاز خواهد بود. در این موارد مواردی مواردی جیره می افزایند تا رنگ زرده را تیره تر کند. زرده خال خال این لکه ها ذرات کوچک چربی مانند ی هستند که اطراف زرده را احاطه میکنند و در اثر حرکت آب از آلبومین سفیده به درون غشا ویتلین زرده به وجود می آیند. این عارضه در ماه های تابستان افزایش یافته و علت آن هنوز روشن نیست. ولی ممکن است موادی نظیر نیکاریازین گاز آمونیاک، گوسیپول، پیرامون و یا مواد دیگر در ایجاد آن نقش داشته باشند.

عوامل موثر بر کیفیت آلبومین تخم‌ مرغ 

سن تخم‌ مرغ، سن گله، دمای محیطی، سویه تخم‌ مرغ و روش های جمع آوری تخم مرغ آلبومین صورتی ممکن است به خاطر گاسیپول موجود در کنجاله تخم پنبه آلبومین صورتی به وجود آید. آلبومین سفید آبکی این مسئله بیشتر در مواقع بالا بودن درجه حرارت محیط یا زیاد بودن گاز آمونیاک در سالن یا در مورد تولیدات مرغ های مسن یا مصرف داروهای سولفامیدی و یا بروز بیماری رخ دهد.

لکه های خون در تخم مرغ

لکه های خون را براساس اندازه شان طبقه بندی مینمایند. لکه های خونی کوچک کتر از ۰.۳۲ سانتیمتر قطر دارند. قطر لکه های خونی بزرگ تر بیش از این مقدار است. سویه های لگهورن از نظر تولید تخم‌مرغ بلکه های خونی با هم فرق دارند. که معمولا این میزان حدود ۲ درصد نوسان دارد. لکه های خونی تخم مرغ های با پوسته قهوه ای بیشتر از نوع پوسته سفید بوده به طور متوسط حدود ۵ درصد میباشد.

لکه های گوشتی در تخم‌ مرغ

لکه های گوشتی نیز براساس اندازه شان طبقه بندی میشوند. لکه های گوشتی به طور خیلی نادر در تخم مرغ های گذاشته شده توسط مرغ هایی که تخم مرغ سفید تولید میکنند، دیده میشوند‌. در هنگام مدیریت تولید تخم مرغ خواهید دید که معمولا تعدادشان کمتر از ۱ درصد بوده و قطر کمتر از نیمی از آن ها بیشتر از ۰.۳۲ سانتیمتر است. از سمتی دیگر مرغ هایی که تخم مرغ های قهوه ای میگذارند نسبت به تولید تخم مرغ های با لکه گوشتی بسیار مستعدتر بوده به طور متوسط حدود ۲۰ درصد و در بعضی سویه ها تا ۳۰ درصد از تولیدشان دارای لک های گوشتی است.

درآمد تولید تخم‌ مرغ

پرورش مرغ بومی تخمگذار و یا صنعتی تخمگذار از جمله کسب و کارهای سودآور میباشد ولی در این نوع مشاغل اگر اصول مدیریتی به دقت اجرا نشوند سود کار تبدیل به ضرر و خسارات مالی می‌شود.

جهت کسب اطلاعات بیشتر در مورد تخم نطفه دار و تخم مرغ نطفه دار گوشتی به آدرس وبسایت رسمی شرکت رویال طیور  به آدرس https://royaltoyur.com مراجعه کنید.