نگهداری از جوجه مرغ در منزل
مراقبت و نگهداری از جوجه مرغ در منزل:
آیا قصد نگهداری جوجه مرغ در خانه را دارید؟ از نحوه نگهداری اصولی جوجه مرغ مطلع نیستید؟ این که غذای جوجه مرغ یک ماهه در خانه چیست و به چه میزان باید در روز به آن ها غذا داده شود برای شما تبدیل به سوال شده است؟ تا انتها ما را در این مقاله همراهی کنید.
تغذیه و نگهداری جوجه یک روزه در هفته اول:
تغذیه جوجه مرغ و کیفیت غذای آن ها در ۱۰ روز اول بسیار مهم میباشد. مخصوصا برای کاهش تلفات، سیستم ایمنی جوجه یک روزه برای تکامل به مصرف مواد مغذی نیاز دارد. چرا که اندام های لنفاوی ثانویه در جوجه ها پس از تولد هنوز به خوبی رشد نکرده اند.
برای رشد و تکامل این اندام ها باید جوجه ها با خوراک مقوی و مغذی تغذیه شوند. جوجه ها پس از مرحله هچ حداقل به مدت ۲۴ ساعت در داخل ماشین جوجه کشی در همان شرایط هچر باقی می مانند. زیرا آن ها به محیط گرم نیلز داشته و هنوز کیسه زرده به خوبی جذب بدن آن ها نشده است. بنابراین برای تغذیه جوجه ها و یا خارج کردن آن ها از داخل دستگاه جوجه کشی نباید عجله کرد. با گذشت ۲۴ الی ۳۰ ساعت پس از هچ کامل میتوان سریعا جوجه ها را بیرون آورد تا سایر تخم های نطفه دار نیز هچ شوند. پس از خروج جوجه ها از تخم، تغذیه عملکرد مستقیمی بر وزن و سیستم ایمنی بدن او دارد. همانطور که گفته شد در ۲۴ ساعت اولیه جوجه ها نباید تغذیه شوند و یا آب بنوشند. پس از گذشت حداقل ۲۴ ساعت میتوان تغذیه جوجه ها را آغاز نمود.
تغذیه جوجه مرغ پس از ۲۴ ساعت
تغذیه جوجه ها ابتدا با محلول آب شیرین ۴ یا ۵ درصد شروع میشود. آب شیرین تاثیر زیادی بر خوراک و اشتهای جوجه ها دارد. سپس از دامن مخصوص جوجه برای تغذیه آن ها استفاده میشود که تمامی ویتامین ها و مواد غذایی لازم را شامل میباشد. کمبود ویتامین ها و مغذی ها در ۱۰ روز اول باعث مشکلات زیادی در جوجه ها میشود. به عنوان مثال کمبود ویتامین e در جوجه ها باعث خونریزی سلول های مغز شده و مرگ و میر جوجه ها را در پی دارد. از طرف دیگر اگر در یک هفته اول تغذیه جوجه به اندازه کافی مقوی نباشد، بدن آن به شدت تضعیف شده و جوجه در اثر بی حالی و بی اشتهایی در معرض بیماری های مختلفی قرار میگیرد و در نهایت تلف میشود. جوجه یک روزه حداکثر ۳۰ ساعت بعد از تولد باید با دان سرشار از پروتئین و با کیفیت تغذیه شود. اگر آن ها بیش از حد گرسنه بمانند مقاومت بدنی آن ها در برابر بیماری ها بسیار ضعیف شده و زرده نیز به خوبی جذب بدن آن ها نمی‌شود. همچنین برای تغذیه جوجه ها باید از دانخوری های مخصوص استفاده نمود. برای غذا دادن به جوجه ها و دسترسی سریع آن ها به غذا در هفته اول از دانخوری های اولیه به نام دانخوری بشقابی استفاده میشود. این نوع دانخوری ها دارای لبه های کوتاه بوده و کف آن ها نیز دارای برجستگی هایی میباشد که جوجه ها را به نوک زدن تحریک میکند. یک دانخوری بشقابی به قطر ۳۳ سانتی متر برای تغذیه ۶۵ جوجه کفایت میکند. البته معیار اصلی تعداد دانخوری ها و آبخوری ها در سالن پرورش مرغداری این است که جوجه ها در هنگام خوردن و یا آشامیدن منتظر نمانند.
جهت مشاهده انواع تخم نطفه دار مانند تخم نطفه دار مرغ کلیک کنید.
نکات اولیه مهم هنگام تهیه غذای جوجه یک روزه:
جیره اولیه برای جوجه های یک روزه باید شرایط زیر را داشته باشد:
_ غذای جوجه یک روزه باید دارای انرژی، پروتئین های قابل هضم و اسید آمینه های ضروری باشد. به همین منظور جوجه ها در هفته اول با دان پیش استارتر تغذیه میشوند که حاوی ۲۲ درصد پروتئین است.
_ یک جیره غذایی با کیفیت باید به لحاظ ویتامین ها، مواد معدنی و ریزمغذی ها بالانس شده باشد تا جوجه یک روزه بتواند تمام احتیاجات غذایی خود را توسط آن دریافت کند.
_ غذای مصرفی جوجه ها بایستی فاقد عناصر سمی و بدون هرگونه کپی زدگی و یا آلودگی باشد.
_ اندازه و شکل فیزیکی دان مصرفی جوجه ها در یک هفته اول بسیار مهم میباشد. معمولا از خوراک آردی ( فرم مش) برای تغذیه جوجه های یک روزه در هفته اول استفاده میشود. در صورت استفاده از پلت نیز قطر آن نباید بیش از ۲ میلی متر باشد.
شرایط نگهداری جوجه مرغ در خانه:
همانطور که گفته شد ۲۴ ساعت پس از تولد به جوجه ها محلول آب شیرین ۴ الی ۵ درصد بدهید. یعنی به ازای لیتر آب ۴۰ یا ۵۰ گرم شکر در داخل آن حل کنید. برخی افراد توصیه می‌کنند که محلول آب قند بهتر است که به مدت ۲۴ الی ۴۸ ساعت در دسترس جوجه ها باشد. همچنین محیط نگهداری آن ها را گرم نگه داشته و نگهداری ذکر شده در این مقاله را عملی کنید.
غذای جوجه مرغ در هفته اول
بهترین غذا برای تغذیه جوجه مرغ محلی در منزل همان استارتر است. ولی اگر به پلت آماده دسترسی ندارید باید بتوانید با ترکیب نمودن دان ها و مواد مختلف غذای مورد نیاز جوجه ها را تامین کنید. علاوه بر غذا جوجه ها همیشه باید به آب تازه و گوارا دسترسی داشته باشند. لذا با توجه به جثه جوجه ها از آبخوری مخصوص استفاده نمایید و هر روز آب آشامیدنی آن ها را تعویض کنید. برای تهیه جوجه یک روزه در منزل می‌توانید از ترکیب پودر سویا، پودر ذرت و کمی پودر استخوان اسفاده کنید. همچنین حتما از سفیده تخم مرغ به شکل آب پز شده و رنده شده برای تغذیه جوجه های یک روزه استفاده کنید. این خوراکی برای جوجه ها بسیار مقوی و مفید میباشد. لازم به ذکر است که برخی افراد به اشتباه در روزهای اولیه به جوجه پودر گندم میدهند. بایستی ذکر شود که پودر گندم و یا گندم آسیاب شده در هضم بود و باعث ضعیف شدن روده، بی حالی و حتی مرگ جوجه ها میشود. بنابراین تا سن ۱۰ روزگی از پودر گندم برای تغذیه جوجه ها استفاده نکنید. همچنین در هفته اول مخصوصا در ۳ روز اول بایستی مولتی ویتامین به آب آشامیدنی جوجه ها اضافه شود. مولتی ویتامین در روزهای اولیه برای تامین احتیاجات غذایی و رفع استرس جوجه ها بسیار عالی میباشد. البته علاوه بر مولتی ویتامین، استفاده از الکترولیت نیز در روزهای اول توصیه میشود.
میزان مصرف غذای جوجه ها براساس سن آن ها
در تغذیه جوجه یک روزه یکی دیگر از نکات مهم مقدار دان مصرفی میباشد. دان مورد نیاز جوجه ها باید با توجه به سن آن ها و به مقدار کافی در اختیار آن ها قرار بگیرد. پر نمودن بیش از حد دانخوری ها باعث هدر رفت دان و افزایش هزینه های تولید خواهد شد. همچنین کمبود دان نیز باعث گرسنگی و سو تغذیه ور جوجه ها میشود. هر یک قطعه جوجه یک روزه تا سن یک هفتگی به طور متوسط روزانه ۱۲ گرم دان مصرف میکند. این میزان از سن ۷ روزگی الی ۱۴ روزگی به ۱۷ گرم در روز افزایش پیدا میکند. در هفته سوم نیز جوجه ها به طور متوسط ۲۳ گرم دان و در هفته چهارم هر روز ۲۹ گرم دان مصرف می‌کنند.
افزودن شکر به آب جوجه یک روزه
محلول آب شیرین باعث رفع بی حالی جوجه ها و کاهش استرس آن ها میشود. همچنین گلوکز اشتهای جوجه ها را تحـریک نموده و سبب میشود که جوجه ها به دنبال غذا بگردند و برای تغذیه اقدام کند. اما در استفاده از شکر و آب شیرین در تغذیه جوجه ها باید احتیاط نمود. چرا که گلوکز و قند زیاد باعث اسهال در جوجه ها میشود. همچنین نبایستی به جای شکر از ملاس استفاده شود. ۲۴ ساعت پس از جوجه ریزی نیز باید چینه دان جوجه ها بررسی شود. این کار به جهت اطمینان از شناسایی دانخوری ها و آبخوری ها توسط جوجه ها انجام میگیرد. چینه دان جوجه ها کمی پایین تر از گلوی آن ها بوده که اگر آن را لمس کنید باید نرم و پر باشد.
دمای مناسب برای جوجه مرغ
جوجه های یک روزه در دماهای گرم نگه داری میشوند. اگر دمای محیط نگهداری آن ها سرد باشد، دچار سرماخوردگی و بیماری های مختلفی میشوند که متاسفانه جوجه تضعیف شده در نهایت تلف میشود. جوجه ها تا سن ۵ الی ۷ روزگی قادر به تنظیم دمای بدن خود نیستند و این قابلیت بعد از سن دو هفتگی در جوجه ها کامل میشود. لذا زنده ماندن جوجه ها در طی هفته اول و دوم مستلزم دقت پرورش دهنده در تامین شرایط دمایی سالن خواهد بود. برای این منظور سال نگهداری جوجه ها باید با تجهیزات گرمایشی همچون هیتر و یا مادر مصنوعی گرم شود. به طور کلی در روز اول دمای مناسب برای جوجه مرغ ۳۳ الی ۳۴ درجه است که افراد به کمک مادر مصنوعی گرمای لازم را تامین می‌کنند. همچنین از روز دوم تا روز هفتم حرارت سالن به تدریج تا رسیدن به دمای ۳۰ درجه کاهش داده میشود. در هفته های دوم تا سوم نیز به تدریج دما را کمی کاهش میدهند به طوریکه تا سن یک ماهگی دمای سالن به ۲۲ درجه سانتیگراد میرسد. در سالن، جوجه ها را باید به آرامی به زیر دستگاه مادر مصنوعی هدایت کرد. حرارت سالن باید بیست و پنج درجه سانتیگراد و حرارت زیر دستگاه مادر مصنوعی سی و دو تا سی و پنج درجه سانتیگراد باشد. چنانچه سیستم گرمایی سالن، هیتر است، دمای سالن باید روز اول ۳۴ درجه و در روزهای بعد تا یک هفته ۳۱ درجه سانتی گراد باشد. البته در نژادهای جدید، حرارت باید به مراتب پایین تر از درجه های گفته شده باشد.
مراقبت ها از جوجه در روز اول:
در اولین شب ورود جوجه ها، باید به دقت مواظب آن ها باشید. همچنین، لامپ های روشنایی را تا صبح روشن بگذارید. قرار دادن آب قند پنچ درصد به مدت ۲۴ تا ۳۹ ساعت اول برای جوجه ها لازم است. پرورش درست باعث رشد سریع و کم شدن تلفات جوجه ها میشود. بنابراین باید به این نکته ها خوب توجه کرد. بهتر است در سه ساعت اول ورود جوجه ها آب در اختیار آن ها قرار دهید و سپس به آن ها غذا بدهید. برای جلوگیری از چسبندگی مقعد، میتوان مقداری ذرت بلغور شده را به خوراک جوجه ها اضافه کرد. مقدار ذرت به اندازه چهارم کیلوگرم برای هر هزار عدد جوخه کافی است. باید به این مسئله توجه کرد که هیچگاه از ذرت خالی برای جوجه ها استفاده نشود. بلکه می‌توانید مقداری ذرت آسیاب شده را روی دان کامل جوجه ها بریزید.
مراقبت ار جوجه ها در روز دوم و هفته اول:
نگهداری از جوجه ها در روز دوم مانند روز اول است. به علاوه جوجه های مرده را باید از زیر دستگاه مادر مصنوعی خارج کنید. جوجه های ضعیف و فلج را هر چه زودتر شناسایی کنید و آن ها را از بین ببرید. ۴۸ ساعت پس از جوجه ریزی میتوان جوجه های وازده را شناسایی کرد. این نوع جوجه ها معمولا دارای مشکلات ژنتیکی بوده که توانایی رشد ندارند و متاسفانه از گله حذف میشوند. جوجه های فلج کور، دارای ناهنجاری نوک، دارای عفونت بند ناف و... را جوجه های وازده گویند. نگهداری از جوجه ها در روزهای سوم و چهارم نیز مانند روز اول و دوم است. به علاوه، لازم است کارهای روزهای اول و دوم تکرار بشود. از روز پنجم به بعد، باید آبخوری ها و دانخوری های موقت را کم کم جمع آوری کنید. به جای آن ها از آبخوری های استوانه ای یا ناودانی استفاده کنید. همجنین فاصله دیوارهای دور دستگاه مادر مصنوعی را کمی بیشتر کنید و مدتی بعد دیواره ها را بردارید. لازم است متناسب با رشد و شرایط جوجه ها، سطح دان در دانخوری ها و ارتفاع آبخوری ها از سطح زمین را تنظیم کنید تا از ریخت و پاش دان جلوگیری شود.
جهت کسب اطلاعات بیشتر در مورد تخم نطفه دار مرغ گوشتی کلیک کنید.
مراقبت از جوجه ها در هفته دوم
پس از هفته اول، کارهایی که روزانه باید برای نگهداری از جوجه های گوشتی انجام دهید به شرح زیر هستند. هر صبح، اول وقت باید به سالن سرکشی کنید و وضع کلی جوجه ها نسبت به دستگاه مادر را بررسی کنید. در همین حال، جوجه های ضعیف و مریض را جمع آوری کنید و با مشورت دامپزشک تعدادی از لاشه ها را بلافاصله به آزمایشگاه ارسال کنید. باید توجه داشته باشید غذای آردی یا بلغور به اندازه کافی وجود داشته باشد. همچنین در صورت کمبود آب در آبخوری ها، باید آن ها را پر کنید. اگر دور آب خوری ها خیس باشد، لازم است بستر زیر آبخوری را جمع آوری کنید. سپس بستر جدید به جای آن پهن کنید. وسط روز هنگام ظهر یا حدود ساعت یازده، دوباره به سالن بروید و آب خوری ها و دان خوری ها را کنترل کنید. اگر هوا آفتابی باشد، می‌توانید پنجره یا دریچه ها را برای عوض شدن هوای سالن باز کنید. همچنین باید آب خوری ها را خالی کرده و در بیرون از سالن شست‌وشو دهید. پس از ضدعفونی کردن آبخوری ها دوباره آن ها را پر کنید و در جای خود قرار بدهید. هنگام غروب تمام درها و پنجره ها را ببندید. به علاوه میزان جریان هوا را کنترل کنید تا از سرد شدن سالن در هنگام شب جلوگیری شود. همچنین لازم است دانخوری ها را پر از غذا کنید. سپس دستگاه مادر مصنوعی را کنترل کنید تا در هنگام شب خاموش نشود و یا بو ندهد. همیشه مراقب باشید تا بر اثر بستن پنجره ها، در هوای داخل سالن گاز آمونیاک جمع نشود.